Macaristan'da Yahudiler huzursuz

Macaristan’da Yahudiler oldukça huzursuz. Hali hazırda Macaristan Başbakanı Viktor Orban‘ın antisemitizme karşı herhangi bir yasal düzenlemeden söz etmemesi nedeniyle endişeli olan Yahudiler, Budapeşte’deki Özgürlük Meydanı’nda yapılması planlanan ve Macaristan’ı Alman işgalinde bir mağdur gibi tasvir eden heykeli diktirmemekte kararlı:

“Burada anlatılmak istenen tarih yalan. Bu kimsenin istediği bir şey değil. Neden böyle oluyor anlamıyoruz. Bu yüzden her gün buraya geleceğiz ve heykelin yapılmaması için elimizden geleni yapacağız.”

1944 öncesinde Miklos Horthy’nin yönetiminde olan Macar hükümetinin 600 bin Yahudi vatandaşını koruyamayıp, ölüm kamplarına gönderilmesinde Nazilerle işbirliği yaptığı iddia ediliyor. Ülkede Haziran 1944’den 1945 başında Budapeşte’nin özgürlüğüne kavuşmasına kadar kadar yaklaşık yarım milyon Yahudi öldürülmüştü.

Tarhçi İsvan Rey konu ile ilgili olarak şöyle söylüyor:

“Hükümet aslında kendini mağdur olarak göstererek Macaristan’da o dönem yaşanan olayların sorumluluğunu inkar etmeye çalışıyor. Hükümet bir nevi toplama kamplarında öldürülen insanların bizimle ilgisi yok demek istiyor.”

Ülkedeki Yahudiler ayrıca, bu yıl yapılacak resmi soykırım anma törenlerini boykot etme kararı almıştı. Şubat ayında alınan bu kararın Macar Yahudilerinin Nazi kamplarına gönderilmesinde ve binlercesinin öldürülmesinde yerel halkın rolüne dikkatleri çekmek için alındığı belirtilmişti.

Nisan ayının 16 ‘sı ayrıca 70 yıl önce ilk tehcirin başladığı gün olması açısından da oldukça önemli. Fakat ülkedeki Yahudi derneklerinin genel kanısı hükümetin bu konunun üstünü kapatmaya çalıştığı yönünde. Halkın birçoğu da aynı görüşü paylaşıyor:

“Biz Holokost’un bizim dışımızda bir mesele olduğunu düşünmüyoruz. Bu Macaristan tarihinin bir parçası. Öldürenler de ölenler de Macardı. Bu yüzden bu bizim meselemiz.”

Özgürlük Meydanı‘na yapılması planlanan anıtın akibeti ise belli değil. Fakat millyetçi söylemleri ile tanınan Başbakan Orban‘ın bu nedenle oldukça eleştirildiği kesin.